Lokalne przetwórstwo na poziomie gospodarstwa rolnego

Małopolski Ośrodek Doradztwa Rolniczego we współpracy z Uniwersytetem Rolniczym im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Wydział Technologii Żywności - Centrum Innowacji oraz Badań Prozdrowotnej i Bezpiecznej Żywności już po raz kolejny w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich+ zorganizował na przełomie listopada i grudnia 2025 r. dwudniowe szkolenia teoretyczno-praktyczne pn. „Lokalne przetwórstwo na poziomie gospodarstwa rolnego”. Celem projektu było stworzenie rolnikom możliwości udziału w podstawowym kursie umożliwiającym nabycie kluczowej wiedzy na temat możliwości prowadzenia przydomowego przetwórstwa, uwarunkowań prawnych oraz wymagań prawa żywnościowego. W obecnej sytuacji rynkowej szansą dla niewielkich gospodarstw rolnych jest dywersyfikacja dochodów i rozwój "małego" przetwórstwa oraz sprzedaż z pominięciem pośredników. Takie podejście daje możliwość wykorzystania surowców własnych w produkcji żywności wysokiej jakości, przyczynia się do skrócenia łańcucha dostaw (producent – konsument), jak również wspiera rozwój rolniczego handlu detalicznego z zachowaniem bezpieczeństwa żywnościowego. Lokalna sieć żywności sprzyja budowaniu lokalnej marki opartej o tradycyjne receptury produkcji przekazywane z pokolenia na pokolenie.
Szkolenia zostały przeprowadzone w trzech obszarach tematycznych: „Produkcja wędlin surowych na poziomie gospodarstwa rolnego” w dniach 3 i 18 grudnia, 2025r.pod kierownictwem prof. Władysława Migdała i prof. Marzeny Zając gdzie uczestnicy w części wykładowej zapoznali się z wymaganiami dotyczącymi przetwórstwa surowców pochodzenia zwierzęcego, wpływem czynników przedubojowych na jakość przetworów mięsnych, metodami wędzenia i dojrzewania oraz czynnikami wpływającymi na jakość wędlin. Natomiast w części praktycznej omówiono peklowanie, solenie, przygotowanie surowców do wędlin dojrzewających/polędwicy łososiowej oraz metki.
Drugie szkolenie to „Rzemieślnicza produkcja sera typu gouda” w dniach 5.11 i 17.12. 2025r. pod okiem prof. Jacka Domagały, który przekazał podstawy wytwarzania serów dojrzewających w warunkach domowych z elementami klasyfikacji oraz charakterystyką właściwości wybranych serów półtwardych.
W trakcie warsztatów uczestnicy mieli możliwość udziału w procesie produkcji na każdym etapie wytwarzania sera. Na temat innowacyjnych rozwiązań w browarnictwie podczas spotkania pn. „Rzemieślnicza produkcja piwa” w terminie 5 i 15 grudnia 2025 r. przybliżył prof. Marek Zdaniewicz. Wprowadzając do browarnictwa omówiono różnorodność surowców, stylów i technologii. Natomiast w trakcie warsztatów przygotowano surowce do produkcji piwa, wytworzono brzeczkę, oraz pokazano nowe trendy w rzemieślniczym browarnictwie. Uczestnikami szkolenia byli rolnicy, mieszkańcy obszarów wiejskich, doradcy, łącznie przeszkolono 63 osoby.
Operacja sfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach KSOW + Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027”
